Για να μπορέσει ο ενήλικας άνθρωπος του 21ου αιώνα να συντροφέψει, χρειάζεται πρώτα μια πολύ καλή δόση ψυχανάλυσης. Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση διότι το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε — και δυστυχώς συνεχίζουν να μεγαλώνουν και οι νέοι άνθρωποι που έρχονται στη ζωή — δεν είναι κατάλληλο ώστε να μεγαλώνουν άνθρωποι κατάλληλοι για συντροφιά και αγάπη. Μπορεί να την θέλει, μπορεί να την επιθυμεί, ωστόσο δεν μπορεί να την έχει. Δεν είναι φτιαγμένος για αυτήν. Δεν είναι, και δεν θα μπορούσε να είναι, αρκετά πλήρης για αυτήν.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που τώρα δεν έχουν συντροφιά και αγάπη στη ζωή τους, αντιλαμβάνονται και ότι την θέλουν και τι χρειάζεται να κάνουν για να την έχουν. Ιδίως σήμερα, στην εποχή της απέραντης πληροφόρησης, είναι σχεδόν τα πάντα γνωστά. Το να πεις σε κάποιον ότι για να έχει μια καλή σχέση χρειάζεται να είναι ειλικρινής, υπομονετικός, να μην είναι επιπόλαιος, να νοιάζεται πραγματικά για τον άλλον, να μην είναι άκρατος εγωιστής, να είναι κατανοητικός και να μπαίνει στη θέση του άλλου, να φροντίζει τη σχέση όπως φροντίζει ένας κηπουρός τα λουλούδια του, να είναι δυνατός και να εκφράζει αυτό που τον ενοχλεί, τη στιγμή που τον ενοχλεί, και να μην υπομένει πράγματα που τον προσβάλλουν, να σέβεται ο ίδιος τον άλλον άνθρωπο, να είναι ταπεινός και να ζητάει συγνώμη, να υπάρχει επικοινωνία με τον άλλον άνθρωπο, να ξέρει τι θέλει και να μπορεί να εκφράζει αυτό που θέλει, να μην είναι υποκριτής είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα και να μην προσποιείται για να αρέσει στον άλλον ενώ στην ουσία τον κοροϊδεύει, να μην βλέπει χρησιμοθηρικά τον άλλον ή να τον «αγαπάει» μόνο όταν παίρνει αυτό που έχει ανάγκη, να μην ψάχνει το τέλειο… με μια φράση: να αγαπάει πραγματικά τον άλλον καθώς επίσης και τον ίδιο του τον εαυτό — όλα αυτά και ίσως άλλα πολλά τα γνωρίζει ήδη. Το πρόβλημα είναι ότι παρά το γεγονός ότι τα γνωρίζει, οι συμπεριφορές που εκφράζει αυθόρμητα είναι διαφορετικές. Είναι διαφορετικές διότι όλα αυτά είναι αποτέλεσμα και όχι συνταγές που μπορεί να ακολουθήσει κάποιος. Ακόμα και όταν κάποιος διαβάσει αυτό το σύντομο κείμενο που τώρα γράφω, ακόμα και αν συμφωνήσει με αυτό, στην πράξη αρκετοί θα παραμείνουν όπως είναι, κάνοντας όνειρα περί συντροφικότητας, αδυνατώντας όμως να δημιουργήσουν πραγματικές σχέσεις αγάπης και συντροφιάς. Και δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς. Με αυτόν τον τρόπο είναι πλασμένοι. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, ένας άκρατος εγωιστής να σταματήσει ξαφνικά να είναι εγωιστής· ένας οκνηρός να σταματήσει ξαφνικά να είναι οκνηρός· ένας φοβισμένος να σταματήσει ξαφνικά να φοβάται. Με τη βοήθεια της ψυχανάλυσης, όμως, η συντροφιά και οι σχέσεις αγάπης θα έρθουν σχεδόν από μόνα τους, αυθόρμητα. Και ο λόγος που θα έρθουν είναι ότι η Ψυχανάλυση θα ρίξει φως σε πολλές από τις αιτίες που εμποδίζουν τον άνθρωπο να γίνει αυτό που θα ήθελε να είναι.

Πρέπει να γίνει σαφές ότι ο άνθρωπος που μεγαλώνει και γαλουχείται στην υπάρχουσα κοινωνία — με τους θεσμούς, τις ιδέες, το σχολείο, την οικογένεια, το οικονομικό σύστημα, και τις αξίες που υπάρχουν σήμερα — δεν μπορεί να αγαπήσει. Δεν είναι σε θέση να το κάνει, όσο και αν βαφτίζει ως αγάπη διάφορες καταστάσεις που καμιά σχέση δεν έχουν με αγάπη. Χρειάζεται πρώτα αρκετός χρόνος και προσπάθεια για να κατανοήσει, να αποδεχτεί και να διώξει κάποιος από πάνω του την επίδραση του υπάρχοντος πολιτισμού και στη συνέχεια αρκετός χρόνος και προσπάθεια ώστε να πλαστεί με νέο τρόπο, με άλλες ιδέες και αξίες, να έχει άλλη ιδιοσυγκρασία, άλλη ψυχοσύνθεση, άλλη νοοτροπία ώστε να γίνει κατάλληλος να αγαπήσει. Ως τότε, δυστυχώς και αναπόφευκτα, θα επικρατεί ως επί το πλείστον ο εγωισμός και ο ανταγωνισμός. Μια κατάσταση όπου οι άνθρωποι θέλουν μονάχα να παίρνουν και να δίνουν μόνο για να πάρουν. Με άλλα λόγια: σχέσεις χυδαία χρησιμοθηρικές.


Να μην αγαπάς κάποιον επειδή τον χρειάζεσαι αλλά να τον χρειάζεσαι επειδή τον αγαπάς.

Έριχ Φρομ


Αν έτσι έχουν τα πράγματα, το να επιθυμεί κανείς κάτι χωρίς ωστόσο να είναι πρόθυμος να καταβάλλει την απαραίτητη προσπάθεια για αυτό και να αλλάξει με τρόπο που να είναι κατάλληλος για αυτό, το μόνο που θα έχει ως αποτέλεσμα — μπορεί να είναι βέβαιος για αυτό — θα είναι μια διαρκή δυσφορία με λίγες, τυχαίες και συνήθως ψευδαισθητικές, αναλαμπές ευφορίας. Αυτό που θα καταφέρνει δεν θα είναι τίποτα άλλο παρά μια καρικατούρα: καρικατούρα συντροφιάς, καρικατούρα αγάπης, καρικατούρα έρωτος, καρικατούρα γενικά. Κάποια πράγματα, όμως, καλό είναι να συμβαίνουν μόνο στην πραγματική τους μορφή. Μόνο ένας έντονος, αληθινός και τρυφερός έρωτας αξίζει να λέγεται έρωτας· μόνο μια πραγματική και καλή φιλία αξίζει να λέγεται φιλία κ. ο. κ. Όλα τα υπόλοιπα, ας λέγονται αλλιώς. Όχι όμως έτσι.

Είναι σχετικά απλό — όχι όμως και εύκολο — κάποιος να ερωτευτεί, να αγαπήσει, να έχει φίλους. Στο χέρι του καθενός είναι να αφιερώσει τον χρόνο και την ενέργειά του ώστε να αλλάξει με τρόπο που να είναι κατάλληλος για αυτά.

Σχόλια

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s